Pierwsza pomoc
Włamanie? Najpierw zrób to
Bez paniki, ale szybko. Te kroki ograniczą szkody. Masz wątpliwości albo chcesz, żeby ktoś spojrzał na to razem z Tobą? Napisz do nas: zwykle odpowiadamy w ciągu jednego dnia roboczego.
Pierwsza godzina
Osiem kroków, po kolei
- Odłącz od sieci - Odetnij zainfekowane urządzenia od sieci. Kabel wyjąć, Wi-Fi wyłączyć. Odłącz też dysk z kopią zapasową, żeby był poza zasięgiem, i nie zaczynaj niczego kasować ani sprzątać na własną rękę; to, co jest na urządzeniach, pomoże ustalić, co się stało.
- Zadzwoń do banku - Pieniądze przelane, dane bankowe albo kody podane? Od razu zadzwoń do banku, pod numer z karty albo z aplikacji. Liczy się każda minuta.
- Zmień hasła - Zrób to z innego, czystego urządzenia. Zacznij od poczty e-mail, bo przez nią włamywacze mogą zresetować całą resztę. Włącz weryfikację dwuetapową.
- Nie płać pochopnie - Ransomware? Nie płać w panice. Nie ma gwarancji, że odzyskasz pliki. Sprawdź na nomoreransom.org, czy istnieje darmowy klucz, i poproś o pomoc. Jeśli mimo wszystko rozważasz zapłatę, powiadom o tym policję (politie).
- Zgłoś na policję - Złóż zawiadomienie na policji, online albo pod numerem 0900-8844. Zachowaj maile, wiadomości, numery kont i zrzuty ekranu.
- Zgłosić wyciek danych? - Dane osobowe klientów albo innych osób trafiły w niepowołane ręce? W wielu przypadkach musisz to zgłosić w ciągu 72 godzin do Autoriteit Persoonsgegevens (holenderskiego urzędu ochrony danych).
- Ostrzeż innych - Z Twojej poczty albo telefonu poszły jakieś wiadomości? Daj znać klientom i innym kontaktom, że mają je zignorować.
- Załataj lukę - Ustal, jak się dostali do środka, i zamknij im tę drogę. Inaczej w przyszłym miesiącu znów tu wylądujesz.
Przydatne kontakty
Kto co robi
- Twój bank: zatrzymanie przelewu, blokada kart. Zadzwoń pod numer z karty albo z aplikacji bankowej.
- Policja: zgłoszenie ataku ransomware albo oszustwa internetowego (po holendersku), online albo pod numerem 0900-8844.
- Fraudehelpdesk (holenderska infolinia ds. oszustw): porady i zgłaszanie oszustw na fraudehelpdesk.nl, a dla przedsiębiorców na fhdzakelijk.nl, obie strony po holendersku.
- No More Ransom: darmowe klucze do niektórych odmian ransomware, na nomoreransom.org.
- Autoriteit Persoonsgegevens: jak zgłosić wyciek danych (po angielsku), w ciągu 72 godzin.
- 3D-eVo: wspólna ocena sytuacji, sprzątanie i łatanie luk. Napisz do nas.
Pytania
Pytania, gdy coś już poszło nie tak
Czy mam zapłacić okup?
Lepiej nie, a już na pewno nie w panice. Nie masz żadnej gwarancji, a do tego finansujesz kolejny atak. Z dobrą kopią zapasową nie musisz płacić; dlatego kopie zapasowe to najważniejszy temat na całej naszej stronie.
Trochę mi wstyd. Czy to dziwne?
Wcale nie, a wstydzić się naprawdę nie ma czego. Te triki są wymyślone po to, żeby nabierać bystrych ludzi. Szybkie zgłoszenie pomaga bardziej niż załatwianie sprawy po cichu.
Co robicie, gdy się do was zgłoszę?
Najpierw sprawdzamy, co się dzieje i co jest teraz najważniejsze. Potem pomagamy posprzątać, przywrócić dane i załatać luki - zdalnie albo u Ciebie na miejscu.
Wciśnij play
Lepiej zapobiegać niż leczyć?
Przegląd bezpieczeństwa to jedno przedpołudnie, a oszczędzi Ci tej strony.