Prawdziwe historie
Ich też to spotkało. Przeczytaj, jak i za jaką cenę.
Od fałszywego kolegi z IT po kopię zapasową w tym samym budynku, w którym wybuchł pożar. Każda z tych historii wydarzyła się naprawdę. Streszczamy je własnymi słowami i podajemy link do oryginalnego źródła. Nikogo nie wymieniamy z nazwy: liczy się lekcja, a nie to, kto miał pecha.
Phishing i oszustwa
Jedno kliknięcie, jeden telefon, jeden przelew
Fałszywe e-maile, fałszywi koledzy, fałszywy bank w słuchawce, a nawet fałszywy dyrektor na wideorozmowie.
2026
Fałszywy kolega z IT dzwoni do obsługi klienta
Pracownicy obsługi klienta dużego holenderskiego operatora telekomunikacyjnego, a także miliony jego klientów
Koszt: Dane z 6,2 mln kont klientów, w tym numery IBAN i numery dokumentów tożsamości. Firma odmówiła zapłaty okupu, a dane zostały opublikowane.
2024
Dyrektor finansowy na wideorozmowie był fałszywy
Pracownik działu finansowego międzynarodowej firmy inżynieryjnej w Hongkongu
Koszt: Około 200 mln dolarów hongkońskich, czyli mniej więcej 25,6 mln dolarów amerykańskich.
2025
„Tu Państwa bank, dział ds. oszustw”
Tysiące klientów holenderskich banków
Koszt: W 2025 roku w Holandii oszuści wyłudzili 25,8 mln euro od niespełna 5900 ofiar. Nieco ponad 45 procent tej kwoty zwrócono z dobrej woli.
2019
Mail phishingowy w październiku, uczelnia sparaliżowana w święta
Holenderski uniwersytet
Koszt: 30 bitcoinów okupu, wtedy prawie 200 000 euro. Kilkadziesiąt osób z personelu przepracowało całą przerwę świąteczną.
2024
„Hej mamo, to mój nowy numer”
Holendrzy, często rodzice, którzy dostają wiadomość od „kogoś znajomego”
Koszt: Wśród Holendrów, którzy w 2024 roku padli ofiarą phishingu, 9 procent oszukano właśnie „na przyjaciela w potrzebie”. Łączna kwota nie jest znana.
2022
Powiadomienie za powiadomieniem, aż ktoś nacisnął „Zatwierdź”
Zewnętrzny współpracownik dużej amerykańskiej platformy przewozowej
Koszt: Kwota nie jest znana. Atakujący dostał się jednak m.in. do Slacka, G Suite i wewnętrznego systemu do faktur, a do tego opublikował wiadomość na kanale Slacka dla całej firmy.
2024
Najpierw setki spamowych maili, potem dzwoni „helpdesk”
Pracownicy różnych organizacji (bez podania nazw)
Koszt: Microsoft nie podaje kwoty. Po uzyskaniu dostępu pojawiły się kolejne narzędzia hakerskie, a w kilku przypadkach ransomware w całej sieci.
2024
Zaproszenie do Teams z kodem, na prawdziwej stronie Microsoftu
Pracownicy instytucji rządowych, organizacji pozarządowych, firm IT i innych organizacji w Europie i poza nią
Koszt: Kwota nie jest znana. Atakujący przeszukiwali skrzynki pod kątem słów takich jak „password” i „admin”, wykradali wiadomości i z przejętego konta wysyłali nowe maile phishingowe do współpracowników.
2024
Fałszywe zaproszenia same lądowały w Twoim kalendarzu
Pracownicy około 300 organizacji (bez podania nazw)
Koszt: Ponad 4000 takich maili w cztery tygodnie, w około 300 organizacjach. Przestępcy mogą wykorzystać te dane do oszustw z użyciem kart kredytowych; kwoty strat nie opublikowano.
2023
Konto hotelu przejęte, goście oszukani
Hotele, które wynajmują pokoje przez dużą platformę rezerwacyjną, oraz ich goście
Koszt: W Singapurze co najmniej 30 gości straciło łącznie 41 000 dolarów. Pieniądze i dane kart kredytowych stracili też holenderscy podróżni.
2023
Telefon do helpdesku: „Nie mogę się zalogować”
Helpdesk IT dużej amerykańskiej sieci kasyn i hoteli, a także helpdesk producenta środków czystości
Koszt: Sieć kasyn poinformowała o negatywnym wpływie na wynik rzędu 100 mln dolarów. Producent żąda w pozwie 380 mln dolarów odszkodowania.
2020
130 000 SMS-ów w kilka dni
Dziesiątki tysięcy odbiorców w Holandii
Koszt: Według Openbaar Ministerie (holenderskiej prokuratury) 60 000 ofiar próby oszustwa. Mężczyzna został skazany na 4,5 roku więzienia.
2018
Fałszywy e-mail od MijnOverheid, a do tego kod SMS
203 Holendrów, którzy mają DigiD (holenderski login do e-urzędu)
Koszt: Zamknięto 203 konta DigiD i prawdopodobnie zebrano dane osobowe. W drugiej fali według serwisu DutchNews nabrało się 361 osób.
2019
„Zeskanuj ten kod QR, żeby odebrać pieniądze”
Osoby sprzedające coś w internetowym serwisie ogłoszeniowym
Koszt: Kilkaset zgłoszeń; czasem łupem oszustów padały tysiące euro. Bank najpierw odmówił, ale później jednak pokrył wszystkie straty.
2024
Fałszywe naklejki z kodem QR na parkometrach
Kierowcy w holenderskich i belgijskich miastach
Koszt: Łączna kwota nieznana. Kto zapłacił, przekazał oszustom dane karty albo konta bankowego.
2025
„Twoja karta SIM wygasa”, a Twój numer ma już ktoś inny
Klienci dwóch dużych holenderskich operatorów komórkowych
Koszt: Liczby i kwoty nie są znane. Z przejętych kart SIM przestępcy masowo wysyłali fałszywe SMS-y do nowych ofiar, i to z numeru poszkodowanego.
2024
„Policja” przyjeżdża po Twoją biżuterię
77-letnia kobieta z Eindhoven
Koszt: Do końca października 2025 roku holenderska policja odnotowała ponad 10 000 incydentów z fałszywymi policjantami, wobec 520 w całym 2023 roku. Sprawcy biorą na cel głównie osoby w wieku 70 lat i starsze.
2023
Głos jej wnuka, podrobiony przez AI
Dziadkowie w wieku 73 i 75 lat z Kanady oraz rodzice pewnego mężczyzny z Kanady
Koszt: Dziadków w porę ostrzegł kierownik banku. Druga rodzina straciła 21 000 dolarów kanadyjskich. W badaniu dla rządu Holandii (2024) tylko 4 procent osób z całą pewnością rozpoznało, że podrobiony głos znanego prezentera radiowego jest fałszywy.
2025
Premier poleca inwestycję. Tyle że to nie był on.
Użytkownicy Facebooka w Holandii
Koszt: Ofiary mogą w krótkim czasie stracić tysiące euro. W 2025 roku oszustwa inwestycyjne przyniosły osobom prywatnym największe straty spośród wszystkich oszustw zgłoszonych do holenderskiej Fraudehelpdesk, 34,1 mln euro.
2025
„Zwrot pieniędzy” - a potem program na Twoim komputerze
Osoby w Holandii, którym zapowiedziano zwrot pieniędzy
Koszt: W sprawie policji ponad 180 ofiar w ciągu roku i zgłoszone straty w wysokości ponad 350 000 euro. W orzeczeniu pięć płatności na łączną kwotę 727,97 euro; komisja oddaliła roszczenie wobec banku (niewiążące zalecenie), ponieważ mężczyzna zatwierdził płatności, choć nie zdawał sobie z tego sprawy, i nie wykazano, że bank naruszył obowiązek staranności.
2026
„Nie jestem robotem” - a potem Windows + R
Każdy, kto trafi na stronie na fałszywy test na robota, na Windowsie lub Macu
Koszt: Według ESET w pierwszej połowie 2025 roku wzrost o ponad 500% i po phishingu najczęstsza metoda ataku; między drugą połową 2025 a pierwszą połową 2026 roku kolejne 108%. Według Microsoftu takie polecenia uruchomiono od lutego do początku maja 2026 roku na ponad 1,1 mln urządzeń.
2026
Zakochana w „żołnierzu z Jemenu”
71-letnia kobieta z powiatu ząbkowickiego oraz inni seniorzy, którzy szukają w sieci nowej miłości
Koszt: Ponad 50 tysięcy złotych. W Polsce w 2025 roku 244 takie przypadki; najwięcej tracą osoby po 65. roku życia. W Holandii w 2025 roku największe straty przyniosły oszustwa inwestycyjne (34,1 mln euro); w jednej sprawie, gdy pieniądze się skończyły, oszust zaproponował sprzedaż domu, a poszkodowany był już u notariusza.
2025
„Inwestor” w aplikacji i saldo, które tylko rośnie
Osoby w Stanach Zjednoczonych, które przez wiadomość, media społecznościowe lub aplikację randkową trafiają na fałszywą platformę inwestycyjną, oraz ofiary handlu ludźmi zmuszane do prowadzenia oszustwa
Koszt: W Stanach Zjednoczonych w 2025 roku oszustwa inwestycyjne z użyciem kryptowalut były największym źródłem strat finansowych Amerykanów: zgłoszono 7,2 miliarda dolarów. Było 181 565 zgłoszeń dotyczących kryptowalut, razem ponad 11 miliardów dolarów. Oszustwa inwestycyjne były największym składnikiem strat. Oszustwa „odzyskujące”: 10 516 zgłoszeń i 1,4 miliarda dolarów strat. Łącznie 1 008 597 zgłoszeń i 20,877 miliarda dolarów zgłoszonych strat.
Pieniądze i księgowość
Przelew trafił w złe ręce
Nowy numer konta, tajne przejęcie firmy i aktualizacja programu księgowego.
2019
„Nasza nowa ścieżka płatności”, ze zhakowanej skrzynki pocztowej
Dział płatności dużego holenderskiego sklepu internetowego oraz jego stały dostawca
Koszt: Oszuści dostali 751 493 euro. Sąd orzekł, że sklep internetowy musi zapłacić dostawcy jeszcze raz.
2018
Tajne przejęcie w Dubaju, zapłacone w sześciu ratach
Dyrektor generalny i dyrektor finansowy holenderskiej sieci kin
Koszt: Ponad 19,2 mln euro. Obaj dyrektorzy stracili pracę.
2017
Aktualizacja programu podatkowego paraliżuje firmy na całym świecie
Użytkownicy ukraińskiego programu podatkowo-księgowego, a za ich pośrednictwem duże firmy na całym świecie
Koszt: Według Białego Domu łącznie ponad 10 mld dolarów szkód. Sam armator stracił od 250 do 300 mln dolarów.
2024
„Tylko streść” - i dane są już w czatbocie AI
Pracownicy, którzy wpisują poufne dane do czatbota AI
Koszt: W firmie elektronicznej trzy wycieki w niecałe 20 dni; firma ograniczyła potem korzystanie z generatywnej AI na służbowych urządzeniach. Ponad 370 tys. rozmów do znalezienia w wyszukiwarce.
2024
Dwa lata cierpliwości i pół sekundy za wolno
xz, mały program do pakowania plików, który jest częścią Linuksa, utrzymywany przez jednego wolontariusza
Koszt: Najwyższa ocena zagrożenia (CVSS 10). Testowe wersje Linuksa już miały tylne drzwi; stabilne wersje dużych dystrybucji Linuksa nie, według ich własnych komunikatów. „We got unreasonably lucky here” - powiedział inżynier, który to wykrył.
Kopie zapasowe i ransomware
Kopia zapasowa była. Tak sądzili.
Na tym samym serwerze, w tym samym budynku, z tym samym hasłem. I dwa szczęśliwe zakończenia.
2017
Kopia zapasowa była na tym samym serwerze
Małe holenderskie biuro rachunkowe
Koszt: Trzy bitcoiny okupu (2890,83 euro), tydzień zupełnego przestoju i drugi prawie bez pracy. Łączne roszczenie wyniosło ponad 42 000 euro; sąd podzielił winę między strony.
2023
158 lat istnienia i upadek po jednym ataku
Brytyjska rodzinna firma transportowa z około 400 ciężarówkami
Koszt: Bez dokumentacji finansowej bank nie chciał udzielić kredytu. Firma upadła we wrześniu 2023 roku, a około 700 osób straciło pracę.
2020
Dwa dyski na zmianę, a przestępcy nie dostali nic
Małe holenderskie biuro, które zajmuje się pocztą i dokumentami klientów
Koszt: Bez okupu. Firma stanęła na jeden dzień, żeby wszystko naprawić.
1998
90 procent filmu animowanego skasowane, a kopia zapasowa nie działała
Duże studio animacji w samym środku produkcji filmu pełnometrażowego
Koszt: Tydzień pracy na niepewnie przywróconych danych poszedł na marne, a od 10 do 12 osób pracowało cały weekend bez przerwy, żeby wszystko sprawdzić.
2017
Baza danych skasowana, a kopie zapasowe okazały się puste
Internetowa platforma dla programistów
Koszt: Około 18 godzin przestoju. Przepadły zmiany z ponad sześciu godzin, dotyczące mniej więcej 5000 projektów, 5000 komentarzy i 700 nowych kont użytkowników.
2021
Pożar w centrum danych, a kopia zapasowa w tym samym budynku
Klienci dużego europejskiego dostawcy hostingu, w tym małe francuskie firmy
Koszt: 14 046 zniszczonych serwerów. W żadnej z dwóch firm nie dało się już odzyskać kopii zapasowej. Sąd pierwszej instancji przyznał firmie programistycznej 153 837 euro.
2020
„Welkom2020” i wszystkie kopie zapasowe skasowane
Holenderska gmina
Koszt: Łączne koszty około 4,2 mln euro i prawie dwa lata prac naprawczych.
2019
Zaszyfrowane także dyski z kopiami: przychodnia się zamyka
Mała amerykańska przychodnia
Koszt: 17 grudnia 2019 przychodnia została zamknięta na stałe. Dotknęło to 5835 pacjentów.
2021
Okup zapłacony, a potem zupełnie nic
Holenderski butik odzieżowy ze sklepem internetowym, zatrudniający około dwudziestu osób
Koszt: Około 500 euro okupu na nic, tygodnie prac naprawczych i od 30 do 40 procent danych straconych na zawsze.
Biuro w domu i sieć
Zaczęło się w domu
Serwer multimedialny, laptop do gier, profil przeglądarki i routery, które po cichu pracowały dla kogoś innego.
2022
Serwer multimedialny na domowym komputerze otworzył firmowy sejf
Starszy inżynier w firmie, która tworzy menedżer haseł
Koszt: Kopia zapasowa z danymi sejfów wszystkich klientów trafiła w ręce atakującego. Brytyjski urząd ochrony danych nałożył karę w wysokości 1,2 mln funtów.
2023
Mod do Minecrafta, który kradnie hasła
Gracze popularnej gry, często dzieci, oraz wszyscy, którzy korzystają z tego samego komputera
Koszt: Według firmy Kaspersky w ciągu jednego roku ponad 132 000 młodych graczy stało się celem złośliwego oprogramowania udającego gry, mody i cheaty. Kwota strat nie jest znana.
2024
Jeden laptop do pracy, gier i pirackich programów
Około 165 organizacji, które przechowywały dane na jednej platformie chmurowej
Koszt: Ostrzeżono około 165 organizacji. Jeden ze sprawców przyznał się później między innymi do kradzieży danych o połączeniach ponad 100 milionów klientów firmy telekomunikacyjnej; grupa dostała ponad 2,5 mln dolarów okupu.
2023
Służbowe hasło w prywatnym profilu przeglądarki
Pracownik firmy, która obsługuje logowanie dla innych firm
Koszt: Przejrzano pliki 134 klientów, a u 5 klientów przejęto aktywne sesje.
2016
Routery i kamery z hasłem fabrycznym
Właściciele domowych routerów, kamer i rejestratorów wideo, a także ponad 900 000 klientów niemieckiego dostawcy internetu
Koszt: Ataki przekraczające 1 terabit na sekundę i ponad 900 000 gospodarstw domowych bez internetu.
2024
Stare routery, które po cichu pracują dla kogoś innego
Właściciele zwykłych routerów do domu i małych biur, także w Holandii
Koszt: NCSC wykryło w Holandii około 150 prawdopodobnie zainfekowanych routerów, część z mniej więcej 13 000 zainfekowanych systemów na całym świecie. Połączenia internetowe ich właścicieli wykorzystywano do ataków na innych.
2026
Zapomniany serwer ze starymi danymi
Duża firma z informacją prawną i biznesową oraz jej klienci
Koszt: Według atakującego 2,04 GB, 3,9 mln rekordów w bazach, 21 042 konta klientów i 400 000 profili użytkowników w chmurze; firma nie podaje liczb. 2 GB plików wyciekło na podziemnych forach. Według firmy dane nie zawierały numerów Social Security, numerów praw jazdy, informacji finansowych ani aktywnych haseł.
Jak pracujemy
Tak wybieramy historie
- Tylko ze źródłem: sąd, instytucje państwowe, policja, organ nadzoru, media albo sama poszkodowana firma.
- Bez zgadywania: kwoty i liczby przytaczamy dokładnie za źródłem. Jeśli nie ma w nim kwoty, też to zaznaczamy.
- Anonimowo: w naszych streszczeniach chodzi o to, co się stało, a nie o to, kogo to spotkało.
- Zostaje na stronie: gdy źródło zniknie, nasze streszczenie pozostaje, z datą, kiedy je sprawdziliśmy.
Wciśnij play
Wolisz nie trafić na tę stronę z własną historią?
Przegląd bezpieczeństwa kosztuje Cię jedno przedpołudnie. Przyglądamy się Twojej poczcie, kopiom zapasowym, sieci i temu, jak sprawdzasz płatności.