Het Lab
Deepfakes doorzien
Een stem, een video of een foto die je vertrouwt, maar die met AI is gemaakt. Hier zie je in korte video's hoe dat werkt, en welke vijf gewoontes je beschermen.
Met je eigen ogen gezien. En toch nep.
Een deepfake is een video, stem of foto die met AI is gemaakt of veranderd. Iemand lijkt iets te zeggen of te doen wat nooit is gebeurd. Een paar seconden geluid en een paar foto's zijn genoeg, en het werkt zelfs live, in een videogesprek.
Waarom is dat gevaarlijk?
Met een deepfake wordt een oplichter iemand die je vertrouwt:
- De directeur in een videogesprek, die vraagt om snel en in stilte geld over te maken. In Hongkong gebeurde dat echt: iedereen in het gesprek was nep, behalve de medewerker zelf. Na vijftien overboekingen was ongeveer 25,6 miljoen Amerikaanse dollar weg. Lees het hele verhaal
- Een familielid aan de telefoon, met precies de goede stem: "Ik zit in de problemen, kun je nu geld sturen?"
- Een bekende Nederlander in een advertentie, die je een "zekere" belegging aanraadt.
- Nepbeelden van jou, om je af te persen of je naam te beschadigen.
Het werkt omdat we onze ogen en oren geloven. Zeker als iemand haast heeft.
Is die video nu met AI gemaakt of niet? Zo zie je het
Bekijk op YouTube (opent in een nieuw tabblad)De video's komen van YouTube (Google). Er laadt niets tot je op play drukt; vanaf dan kan YouTube eigen cookies plaatsen en je IP-adres zien.
- Is die video nu met AI gemaakt of niet? Zo zie je hetAI-video's zijn bijna niet meer van echt te onderscheiden. Waar let je dan nog op? (opent in een nieuw tabblad)
- Hoe herken je een AI-stem?!Een nagemaakte stem klinkt griezelig echt. Met deze tips hoor je toch het verschil. (opent in een nieuw tabblad)
- Safe Phrases: Stay safe against AI voice cloningWaarom een vaste zin die je met familie en vrienden afspreekt een gekloonde stem ontmaskert. (opent in een nieuw tabblad)
Uitgekozen en bekeken door ons team op 4 oktober 2026. De video's zijn van hun makers.
Wat doe je?
Vijf gewoontes tegen deepfake-fraude
Een deepfake herkennen wordt steeds moeilijker. Vertrouw daarom niet op je ogen, maar op een vaste werkwijze.
- Haast is het alarm - Geld, codes of gegevens, met spoed en in het geheim? Stop, hoe echt het ook lijkt. Een echte collega of bank kan even wachten.
- Bel zelf terug - Hang op en bel de persoon of de bank zelf, op een nummer dat je al had. Uit je contacten, van je pas of van de officiële website, nooit het nummer uit het bericht of het gesprek.
- Spreek een codewoord af - Met je familie, en in je bedrijf voor betalingen. Een woord of vraag die alleen jullie kennen. Klinkt een bekende stem vreemd dringend? Vraag naar het codewoord.
- Vier ogen bij betalingen - Een nieuw rekeningnummer of een spoedbetaling nooit op grond van één bericht of één gesprek. Een tweede persoon controleert, via een ander kanaal.
- Toch gebeurd? - Bel meteen je bank, doe aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk. Schaam je niet, deze trucs zijn gemaakt om slimme mensen te foppen. Alle stappen staan bij Gehackt? Eerste hulp.
Verder in het Lab
Liever kijken dan lezen?
In onze eigen video's zie je in een minuut hoe oplichters te werk gaan, ook met een nagemaakte stem of een nepvideo van de premier.